Paragraaf Lokale Heffingen

Onroerende zaakbelasting (OZB)

De WOZ-waarden dienen als grondslag voor de onroerende zaakbelasting(en). De WOZ-waarden voor 2026 bepalen we naar waardepeildatum 1 januari 2025. In de berekening voor de tarieven is rekening gehouden met een (voorlopige) waardestijging van 11,68% voor woningen en 3,5% voor niet-woningen. De definitieve waardeontwikkeling tussen waardepeildatum 1 januari 2024 en 1 januari 2025 is (nu) nog niet bekend.
Bij de berekening van de voorlopige tarieven is rekening gehouden met een indexering van 2,6%.

Dit resulteert (voorlopig) in de volgende OZB-tarieven 2026:

• OZB eigenaren voor woningen:      0,0813%
• OZB eigenaren voor niet-woningen:    0,2603%
• OZB gebruikers voor niet-woningen:    0,1939%

Afvalstoffenheffing

We gebruiken omgekeerd inzamelen met Diftar, waarbij de afvalstoffenheffing bestaat uit een vast en een variabel tarief. Het vaste tarief is voor alle huishoudens gelijk en de hoogte van het variabele tarief hangt af van het aantal keren dat restafval wordt aangeboden. We streven naar 100% dekking op de afvalbegroting. Dit betekent dat de inkomsten afvalstoffenheffing gelijk zijn aan de kosten afvalbeheer. Het tarief voor het vastrecht afvalstoffenheffing blijft € 211,00. Dit is mogelijk door € 17.250 uit de voorziening in te zetten. De variabele tarieven worden op advies van ROVA verhoogd.  

De variabele tarieven worden op advies van ROVA:

• Ondergrondse restafvalcontainer, per aanbieding   : €    1,90
• 240 liter restafvalcontainer            : €  11,00
• 140 liter restafvalcontainer            : €   6,75

De belangrijkste reden dat het vastrecht niet is verhoogd, is de vergoeding die de gemeente ontvangt voor de apart ingezamelde afvalstromen zoals plastic, metalenverpakkingen en drankenkartons (PMD), glas en papier en de ontvangen vergoeding die producenten betalen voor gebruik van eenmalige verpakkingen.
Op basis van de huidige kennis stijgen de inkomsten naar € 394.495. Omgerekend levert dit een voordeel op per huishouden van ca. € 42,00, dit was € 38,00 in 2025. Het "voordeel" is het bedrag dat een huishouden minder hoeft te betalen dankzij de inkomsten uit de afvalvergoedingen.
De vergoedingen die de gemeente ontvangt wordt enerzijds bepaald door de markt en anderzijds door afspraken met de producenten. De hoogte van de vergoeding wordt sterk beïnvloed door de kwaliteit van deze afvalstromen. Voor PMD geldt de vuistregel: hoe zuiverder het wordt ingezameld, hoe hoger de vergoeding. Inkomsten van PMD zijn ongeveer de helft van de totale vergoeding die wij als gemeente ontvangen voor alle ingezamelde afvalstromen. Door de nieuwe ketenovereenkomst met Verpact is er een staffel voor PMD vastgesteld. Zwartewaterland valt in de laagste categorie (vergoeding 60% van de maximale vergoeding).

Om gemeente te stimuleren om hun afvalscheiding te verbeteren wordt het vergoedingspercentage per jaar verlaagd door Verpact. Dit vormt een risico voor de tariefontwikkeling van het vastrecht. Als de kwaliteit niet verbetert en vergoeding daalt zal dit gecompenseerd moeten worden met een tariefsverhoging.
Uit data van ROVA blijkt dat onze inwoners afvalinzameling serieus nemen. Het scheidingspercentage is 81% in 2025 (79% is het ROVA-gemiddelde), en de hoeveelheid restafval 60 kilo (73 is ROVA-gemiddelde). De afkeur van vrachten is voor PMD gedaald van 12,7% naar 5,7%, maar de vervuiling in gewicht is 41,5% (op basis van 5 sorteeranalyses). Dit geeft aan dat er veel goed PMD wordt ingezameld, maar de vervuiling in gewicht hoog is. Dit betekent dat een inwoner over het algemeen de PMD-container vult met goed PMD, maar door volle Yoghurt pakken is de vervuiling in gewicht hoog en wordt daardoor het ingezamelde PMD soms afgekeurd.

Om de kwaliteit van de ingezamelde grondstoffen met name PMD te waarborgen en de bijbehorende vergoeding te behouden of te verhogen, wordt in 2027 vooral ingezet op:

• Inzet van de weegauto voor PMD om de kwaliteit van het ingezamelde PMD te verbeteren;  

• Voorlopers op PMD en GFT;
• Voorlichting en communicatie richting inwoners.

Jaarlijks keert ROVA dividend uit aan de deelnemende gemeente. Het gemeentelijk beleid is dat de eerste € 100.000 ten goede aan de algemene reserve. Alle dividendbaten boven de € 100.000 komen ten gunste komen van het product afval. ROVA heeft voor 2026 aangekondigd dat het uit te keren dividend € 100.000 zal zijn. Dit betekent dat er gelijk aan voorgaande jaren geen extra middelen te gunste van de  afvalstoffenheffing gebracht worden (zie “inzet (extra) dividend ROVA” in de tabel opbouw kosten afvalstoffenheffing per huishouden).

Afschaffing plastic heffing heeft invloed op de lokale heffingen

De voorgenomen landelijke plastic heffing is vervallen, waardoor het Rijk een begrotingstekort van € 567 miljoen moet opvangen. Er is besloten om dit bij de afvalverwerker neer te leggen. Deze kosten worden vanaf 2027 geleidelijk doorbelast via hogere afvalverbrandingsheffingen. Voor onze gemeente leidt dit naar verwachting tot een stijging van de afvalstoffenheffing met ca. € 10 per huishouden. In 2026 zullen we samen met ROVA de gevolgen van dit besluit uitwerken.

Het totaal beeld omtrent de kosten, baten en de kostendekkendheid voor de afvalstoffenheffing wordt in onderstaande tabel weergegeven.

Rioolheffing

Uitgangspunt bij het riooltarief is 100% kostendekkendheid. Om dat te bereiken is het niet nodig de tarieven in 2026 te verhogen.
De belangrijkste redenen hiervoor zijn dat er in de begroting 2026 aanzienlijk minder energiekosten zijn begroot dan in 2025. De budgetten die voor energie in 2025 zijn begroot zijn nog gebaseerd op de tarieven medio 2024 en voor de begroting van 2026 baseren we ons op de huidige tarieven en algemene kostenontwikkeling van energietarieven die in de markt worden verwacht voor 2026. Daarnaast zien we aan de inkomstenkant dat meer rioolheffing van niet-woningen (bedrijven) wordt geheven. Deze trend zagen we al in de jaarrekening 2024 en in de aanslagoplegging van 2025 zien we dat dit een structureel effect is. Bij toepassing van de riooltarieven van 2025 in 2026 en bij de begrote kosten en opbrengsten van de rioolheffing wordt er in 2026 incidenteel € 288.000 aan de voorziening riolering toegevoegd.

Tarieven voor de rioolheffing 2026:
Tarief meerpersoonshuishouden:   € 335,00
Tarief één persoonshuishouden:      € 275,00
Tarief niet-woningen (bedrijven):   € 3,22 per m2 waterverbruik met een minimum van € 335,00.

Begraafrechten

Begraafrechten is een bestemmingsheffing. De opbrengsten van de begraafrechten dienen te worden gebruikt om deze uitgaven te bekostigen. Bij de berekeningen voor de begraafrechten maken we gebruik van gewogen gemiddelden over de afgelopen 3 jaar.

De gemeenteraad heeft ervoor gekozen om de belevingswaarde van groen te kwantificeren en er voor te kiezen om deze voor de helft van het bedrag (€ 30.000) niet toe te rekenen aan de tarieven voor het recht tot begraven (volwassene en kind). De raad heeft besloten om deze kosten ten laste te brengen van het budget onderhoud groen.

In het coalitieakkoord is opgenomen dat bij het bepalen van de tarieven voor begraafrechten er rekening wordt gehouden met de betaalbaarheid voor onze inwoners.
De tarieven voor de begraafrechten zijn geïndexeerd met 2,6%. Het dekkingspercentage is 94%.

Tarieven begraafrechten 2026:
- Recht tot begraven volwassene   € 1.490,00
- Nieuw graf voor 40 jaar      € 3.211,00
- Nieuw graf voor onbepaalde duur   € 6.420,00

Marktgelden

Marktgelden is een bestemmingsheffing. De opbrengsten van de marktgelden dienen te worden gebruikt om deze uitgaven te bekostigen. Zowel de inkomsten als de uitgaven van de marktgelden zijn cijfermatig aangepast op basis van de trendmatige gegevens over de afgelopen jaren. De tarieven voor de marktgelden zijn geïndexeerd met 2,6%. Het dekkingspercentage is 48%.

Volgens regelgeving BBV zijn de kosten en opbrengsten van de standplaatsen (vergunningen buiten de reguliere marktdagen om) geen onderdeel van de kostendekkendheid marktgelden. Deze opbrengsten zijn onderdeel van de precariobelasting (algemeen dekkingsmiddel).
De kosten en opbrengsten worden - net als de opbrengsten van de weekmarkt - wel verantwoord op het taakveld 'bedrijvenloket en bedrijfsregelingen'.
Ook de kosten en opbrengsten van de kermis tijdens de jaarmarkt Genemuiden maken geen deel uit van de berekening kostendekkendheid. De tarieven hiervoor zijn niet opgenomen in de verordening marktgelden. Hiervoor zijn privaatrechtelijke overeenkomsten/afspraken gemaakt.

Havengelden

Havengelden is een bestemmingsheffing. De opbrengsten van de havengelden dienen te worden gebruikt om deze uitgaven te bekostigen. Zowel de inkomsten als de uitgaven van de havengelden zijn cijfermatig aangepast op basis van de trendmatige aantallen ladingen/lossingen over de afgelopen jaren.
De tarieven voor de havengelden zijn geïndexeerd met 2,6%. Het dekkingspercentage is 87%.

Volgens regelgeving BBV moeten de uitgaven en inkomsten voor woonschepen verantwoord worden op het taakveld 'wonen en bouwen'. De tarieven voor woonschepen zijn opgenomen in de verordening havengelden en daardoor onderdeel van de berekening kostendekkendheid havengelden.

Leges

Voor een aantal leges geldt dat hiervoor uitsluitend bij wet- en regelgeving vastgestelde bedragen in rekening kunnen worden gebracht. De Rijksoverheid stelt de maximum tarieven vast voor reisdocumenten en rijbewijzen. Ook het tarief voor het afgeven van een uittreksel Burgerlijke stand wordt vastgesteld door de Rijksoverheid. Deze tarieven zijn niet kostendekkend.
Daarnaast mogen, op basis van wetgeving, geen kosten in rekening worden gebracht voor het opmaken van akten van overlijden, geboorten, erkenning enzovoort.
Verder moeten gemeenten, op grond van de wet, op twee momenten per week de gelegenheid bieden voor een kosteloze huwelijksvoltrekking. Het is de verwachting dat van de 104 huwelijken er 55 kosteloos worden voltrokken.
Uitgangspunt - voor zover niet wettelijk bepaald - voor de overige leges is 100% kostendekkendheid.

Vanaf 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht. De Legesverordening heeft toen een nieuwe indeling en onderverdeling gekregen. In hoofdstuk 2 zijn de tarieven opgenomen voor Dienstverlening en besluiten in het kader van de Omgevingswet (Omgevingsvergunningen). De werkwijze voor het aanvragen en het verlenen van een omgevingsvergunning zijn toen ook gewijzigd.

Er heeft in 2025 een analyse plaatsgevonden van de processen en de bijbehorende leges.
De uitkomsten hiervan zijn vertaald in nieuwe kengetallen en een rekenmodel.
Het jaar 2026 gebruiken we om te toetsen of de nieuwe aannames overeenkomen met de werkelijkheid met als doel om de raming van o.a. de benodigde capaciteit en het aantal aanvragen verder te verbeteren.

We streven conform voorgaande jaren nog steeds naar 100% kostendekkendheid. Daarnaast was het uitgangspunt dat de tariefontwikkeling van de leges in lijn zou liggen en met de gemeentelijke tariefontwikkeling.